şeir, sevgi və ədalət

qələmi unutmuş əllər

mürəkkəbi ləkə sanır

köynəyinin qollarında,

dəftəri cib dəsmalı.

saçına sığal,

qulağına musiqi toxunmursa,

gözlər üfüqə,

dodaqlar təbəssümə həsrətdirsə,

fikirləri nə böyük,

istəkləri nə böyük -

baş - gövdə üstündə yük.

susmaq nə ucuzdur,

danışmaq nə dəyərsiz.

incə ipin üstündə

nə çətindir yerimək.

tərəzinin qollarından

kimlər sallanır, kimlər?

üç gün susuz

bir ay yeməksiz dözməyən insan

necə dözür illərlə

şeirsizliyə,

sevgisizliyə,

ədalətsizliyə?

yetmədi

mən bir ovuc saydım səni,

saydım barmağım yetmədi,

yer üzünə qoydum səni,

qoydum torpağım yetmədi. 

əllərinə çiçək əkdim,

gülüstan varmış sən demə, 

göy üzünə səni çəkdim,

günəş bənzərmiş qəlbinə.

ağlama, seldi göz yaşın,

gülümsə çöllər gül açır,

tamam sən olub üst başım,

parlayırsan, yuxum qaçır.

yuxumu geri ver mənə,

günəşi də azad edək,

qələmimə dolaş yenə,

gedək, məni götür, gedək.

üzləri hardadır?

gözləri, qaşları, qulaqları var,

dişləri, dilləri, dodaqları var,

saçları, çənəsi, yanaqları var,

üzləri hardadır bu adamların?

qaradan keçirəm, ağdan keçirəm,

haqqı təndən bölən oxdan keçirəm,

gözləri görməyən çoxdan keçirəm,

azları hardadır bu adamların?

eh, kimi görürəm bizdən bilirəm 

palçığa batıblar dizdən, bilirəm. 

qışları burdadır, buzdan bilirəm,

yazları hardadır bu adamların?

bir gün

bir gün bağlanacaq yollar,

bir gün açılacaq ürəyimiz,

bir gün dağılacaq binalar,

bir gün unudulacaq hər şey.

sonra nağıllar da bitəcək,

şeir də yazmayacaq heç kim,

qəmli mahnılar yaddaşlarda qalacaq,

sevgi etirafları silinəcək divarlardan.

daha yollarda göz axtarmayacayıq,

sahibsiz ayaqqabılar da çürüyəcək,

sahibsiz bədənlər kimi...

7.8

Qaya məzar, torpaq ümid, səma lal,

Dəniz qara, Günəş sönük, qəlb qırıq. 

Zərrə işıq, sən də getmə, burda qal,

Zərrə ümid, əllərimi buraxma. 

Zərrə nəfəs, ciyərlərim ağrıdır,

Əllərimə qan işləmir, biləklərim ağrıdır. 

Açıq səma yer üzündə mənim payıma düşən

Diləklərin axırıdır, axırı.

Mənə baxma, gözlərimdə sancı var,

Məni sevmə, ürəyimə buz düşüb,

Məni bilmə, qəmim səni incidər,

Mənə dəymə, taleyimə iz düşüb,

Yanıb külə dönmüşəm,

Əzilmişəm, üşümüşəm, ölmüşəm..

Mən xəbərsiz olmuşam,

Üstü qədər altı varmış dünyanın,

Tanrı onu tərs üzünə çevirmiş. 

Mən xəbərsiz olmuşam,

Bu dünyanın mən olmayan üzündə

Atam mənə yoldaş imiş, anam məni sevirmiş.

Qum dənəsi kəpənəyə yük gələr,

Kəpənəyin qanadları qırılıb.

Könlümün çapar atları

Qaçıb-qaçıb yorulub...

Milyard ilin əzabı var üzümdə,

Yorulmuşam, ürəyimdə yazılıb, 

Yorulmuşam, gözlərimdən oxunur.

Yer üzünün yetim qalan üzündə

Qulağıma bir səs gəlir,

Əlimə əl toxunur...

Tanı

Mən səni saçlarının küləyindən bilərəm,

Mən səni baxışının gileyindən bilərəm,

Mən səni büllur kimi ürəyindən bilərəm,

Sən məni ürəyimin yorğunluğundan tanı.

Ayrı düşmərik daha, getmərəm də bu yerdən,

Əllərimin zənciri möhkəm olur dəmirdən,

Yadların arasında itirsən məni birdən

Hamı xürrəm olanda durğunluğumdan tanı.

Bəşər gözümdən düşür səndən uzaq qalanda,

Özümü unuduram səni yada salanda.

Əllərində tərəddüd, üzündə qəm olanda

Susmayan kədərimin dolğunluğundan tanı.

Bir zaman gəlib məni gözümdən tanımasan,

Yollarına yapışan izimdən tanımasan,

Məni bilən qəlbinin səsindən tanımasan

Ağaran bənizimin solğunluğundan tanı...

17.08.2022

Günəşi görmüsənmi?

Günəşi görmüsənmi?

Gözünü qırpmısanmı?

Atını qayaların

Qoynuna sürmüsənmi? 

Üzünü küləklərin 

Səsinə çırpmısanmı? 

Heç bir qız uşağının

Saçını hörmüsənmi?

Gözlərinin içində

Əksini görmüsənmi? 

Sən heç göy qurşağının

Rəngini saymısanmı?

Bir anlıq xatirəni

Bir ömrə yaymısanmı? 

Bir qadın sevmisənmi? 

Əlini tutmusanmı? 

Gözünə baxmısanmı?

Yerdə qalan hər şeyi

Bir an unutmusanmı?

Yolunu tapmısanmı?

Yolunu axtararkən

Səni itirmisənmi?

Qəlbindəki uşağı

Geri gətirmisənmi?

Çox ikən, güclü ikən

Heç yalnız qalmısanmı? 

Yağışlara qarışıb

Gözünü göyə dikən

Bir məsumun bükülmüş

Ovcuna dolmusanmı? 

Heç xoşbəxt olmusanmı? 

Yaxşı insanlar

Yüngül baş ağrısı ilə və bir az da soyuqdəyməli halda avtobusa mindim. Əyləşmək istəyəndə bir qadın məni itələyərək özü keçib əyləşdi. Başqa yer seçdim. Arxa oturacaqda oturmuş oğlan telefonunda yüksək səslə əcaib musiqiyə qulaq asır, bir yandan da ağzındakı saqqızı şişirib partladırdı. Metroya yaxınlaşanda avtobusdan düşməyimə israrla yol vermək istəməyən kütlənin arasından çətinliklə sıyrıldım. Metronun önündə bir-biri ilə qışqıraraq mübahisə edən taksi sürücülərinin səsi onsuz da artmış baş ağrımı bir az da şiddətləndirdi. Metro stansiyasına daxil oldum, birtəhər platformada olan kiçik oturacaqların birində əyləşib başımı əlimə söykədim. Mənlə yaxın yaşlarda bir oğlan yaxınlaşıb necə olduğumu, köməyə ehtiyacım olub olmadığını soruşdu. Təşəkkür edib qalxaraq stansiyaya çatmış qatara mindim. Soyuqdəymənin təsiri ilə yüngülcə asqırdım, əlimi cibimə atıb dəsmalımı tapa bilmədim. Yanımda oturan qız mənə salfet uzatdı, götürdüm, təşəkkür etdim. Qatardan düşəndə babasının qucağında oturmuş qumral dalğalı saçlı körpəyə gülümsədim, gözlərimi qırpdım, o da mənə gülümsədi, əl etdi. Qatardan düşüb sakit addımlarla çıxışa doğru getməyə başladım. Başımın ağrısı keçmişdi və mən hələ də inanırdım yaxşı insanların varlığına...

Aprel, 2019

Varlıq axtarışı

Özümü tapmağa dünya nə böyük,

Uzaqdan baxınca gör nə kiçikdir,

İçimdə çağlayan ümman nə böyük,

Cahanda tutduğum yer nə kiçikdir...

Bir damla su məni yusa, aparsa,

Torpağın üstündə izim də qalmaz.

Külək qollarımı qırsa, qoparsa,

Ağzımı açmağa üzüm də olmaz.

Hər gün bir ciyərlik içib fəzadan,

Torpağı bir addım qədər əzirəm. 

Fəqət yorulmadan ağrı-əzabdan

Boyumu aşmağa yollar gəzirəm.

Boyumdan yuxarı olanı saydım,

Əlimin içində olan azaldı.

Belindən qavrayan mən olmasaydım

Bu qələm kim bilir nələr yazardı.

Ey gecəyə gizlənən

Ey gecəyə gizlənən

Kölgəsi özündən böyük,

Ey səmada gözlənən,

Vücudu ruhuna yük!

Ey nəfəsi daralan

Ürəyi özündən qoca,

Beş addıma yorulan,

Adı boyundan uca.

Sənlə hesablaşmağa gəlmişəm,

Ayağa qalx!

İçinə həbs etdiyin

Acizi sərbəst burax.

Qəbul et kimliyini,

Sən özündən kiçiksən,

Milyonların içində

Gərəksiz zərrəciksən.

Qəbul et və azad ol,

Təslim ol gerçəkliyə,

Özün-özünə yad ol,

Salam çatdır təkliyə..

Kimin var?

Buz bağlasaq, əsir olsaq donlara, 

Günəş doğar ən kədərli sonlara.

Qar yağanda elə baxma yollara,

Deməsinlər yağan qarda kimin var?

Bu qayalar baş daşıdı sağların,

Bizimkini görən kimi ağladın.

Yaxın getmə yamacına dağların,

Deməsinlər ki dağlarda kimin var?

Söz eyləmə hər umduğun diləkdən,

Korlamasın, ehtiyat et fələkdən. 

Xəbər alma uzaqları küləkdən,

Deməsinlər uzaqlarda kimin var?

Gözümün dolduğu yerdən

Kədər kirpiyimdən sallanıb yenə,
Gözümü qorxudur olduğu yerdən.
Bir tikan cücərib, boylanıb yenə
Könlümün çiçəyi solduğu yerdən.

Yapışıb yaxama qəm ölüm kimi,
Gecələr yuxusuzluq zülm kimi,
Həyatım yarımçıq bir film kimi,
Oturub baxıram qaldığı yerdən.

Baxıram ki gecə kimlər oyaqdır,
Kimin pəncərəsi hələ də ağdır?
Sayıram dostların neçəsi sağdır,
Düşməyib gözümün dolduğu yerdən?

Sən gözünü bu dünyaya açanda

Miladdan 737 min 799 gün
16 saat 40 dəqiqə sonra
Hardasa bir Sezium atomu 9 milyard dəfə titrədi,
Bir də mənim ürəyim elə bir o qədər... 

Sən gözünü bu dünyaya açanda
Evimizə ən yaxın ulduzun işığı
8 dəqiqə yol gəlib
Gözlərimi qamaşdırdı,
Özünə tən işığın doğuşunu xəbər verdi. 

Saçlarını anandan,
Kirpiklərini atandan,
Adını çiçəklərin ən incəsindən,
Gülüşünü təbiətdən aldın. 

Payızdan pas bağlamış illərə
Bahar ətri gətirdin.
Kainatın 14 milyard ildir var olması
İndi daha anlamlıdır. 

Sən gözünü bu dünyaya açanda
Bütün müharibələr
Meşə yanğınları
Və qlobal istiləşmə
Bir anlıq dayandı. 

Kainat big-bang-dan sonra ilk dəfə
Bu qədər möhtəşəm bir şeyə şahid olurdu...

Oruc haqqında - Bibliya/Yeşaya 58

Onlar deyirlər ki, "Oruc tutduğumuzu niyə görmürsən? Nəfsimizə nəzarət etdiyimizin niyə fərqinə varmırsan?" Baxın, oruc tutduğunuz gün istədiyinizi edirsiniz, işçilərinizi sıxışdırırsınız, orucunuz dava ilə, çəkişmə ilə, şiddətli yumruqlaşma ilə bitir. Bu günkü kimi oruc tutmaqla səsinizi yüksəklərə eşitdirə bilməzsiniz.

İstədiyim oruc budur mu? İnsanın nəfsinə nəzarət etməli olduğu gün belə mi olmalıdır? Qamış kimi başınızı əyib, əyninizə çul geyib, kül üstündə oturmağınızdırmı? Siz buna mı oruc, Rəbbə xoş gedən gün deyirsiniz? 

Mənim istədiyim oruc haqsız yerə zəncirə salınanları azad etmək, əzilənləri azadlığa qovuşdurmaq, hər cür boyunduruğu qırmaq deyil mi? Yeməyinizi aclarla paylaşmaq deyil mi? 

Evsiz yoxsulları evinizə alsanız, paltarsız gördüklərinizi geyindirsəniz, yaxınlarınızdan köməyi əsirgəməsəniz işığınız dan yeri kimi ağaracaq, şəfa tapacaqsınız, doğruluq önünüzdə gedəcək, Rəbbin ucalığı sizə arxa olacaq. O zaman Rəbb yardım istəklərinizi cavablayacaq, fəryad etdiyiniz zaman "burdayam" deyəcək, 

Əgər boyunduruğa, başqalarını günahlandırmağa, pis niyətli söhbətlərə son versəniz, aclar üçün özünüzü fəda etsəniz, yoxsulların ehtiyacını qarşılasanız, işığınız qaranlıqda parlayacaq, qaranlığınız gündüz kimi işıqlanacaq. Rəbb hər zaman sizə yol göstərəcək, quraq torpaqlarda sizi doyurub gücləndirəcək, yaxşı sulanmış baxça kimi, tükənməz su qaynağı kimi olacaqsınız.

Bibliya/Yeşaya 58

Küləyə bürünən

Ey gözləri günəşlə bir açılan,
Ey küləyin yorğanına bürünən,
Ey hər səhər ümidləri uçulan,
Ey aynada özünə yad görünən...

Aynaların günahı yoxdur, əşşi,
Küləkdən qayğı da gözləmək olmaz.
Buludsuz səmadan baxan günəşi
Gözləri açıqkən izləmək olmaz.

Bağla gözlərini, ürəyini də,
Zərbənin üstünə zərbə dəyəcək.
Keçmişdən iz dolu kürəyini də
Kədərlər qıracaq, illər əyəcək.

Saxla ürəyindən keçəni, demə,
Hisslərin dilindən sezilən deyil.
İncitmə özünü, daha qəm yemə,
Onsuz da heç bir şey düzələn deyil.

Polad qapılar

Ahü-zar könlümə yenə ev qurub

Hər gecə yuxuma kabus göndərir.

Gözlərim Günəşdir, zamanım qürub,

Yumulur, zülmətə məhbus göndərir. 

Bağlayır ürəyə gedən izləri,

Bağlayır, qapılar poladdır daha.

Bu bağlı qapıya dikib gözləri

Gözləmək boşuna inaddır daha.  

Gün keçir, ay keçir, yollar qısalır,

Sifətlər dəyişir, adlar dəyişmir. 

Addımlar uzanır, qollar qısalır,

Yaxınlar azalır, yadlar dəyişmir.

Dəyişməz gedənin boş qalan yeri,

Dəyişən qəlblərin daşa dönməsi.

Hər şeyin, hər kəsin qayıdıb geri

Dolanıb-dolanıb başa dönməsi...

Nə zaman oldu

Mən özümü qəmli musiqilərdə,
Yolumu sonsuz pilləkənlərdə,
Dostlarımı içki masalarında itirdim.

Mən günəşi ay işığında unutdum,
Gecəyə aşiq oldum,
Göz yaşlarımı buludlara bağışladım.

Mən kədəri ilk yol ayrımında tərk etdim,
Tərk etdiyim şəhərlər küsdü məndən,
Küçələrindən ayaq izlərimi sildilər. 

Mən səni küləkli günlərdə sevdim,
Eşqinə qarşı qoymaq
Küləyə qarşı yerimək kimi idi.

Dua

Qırma biləklərimi,

Məni əlsiz buraxma,

Əllərim dirəyimdi,

Ürəyimdəki daxma

Dağılmasın,

Uçmasın.

Damında yuva quran

Göyərçinlər qaçmasın.

Sözümü kəsmə mənim,

Məni dilsiz buraxma,

Yorğun ürək səsimi

Dinləyəsən,

Duyasan.

Ürəyimin kirini,

Çirkabını yuyasan.

Yenə də günəş çıxır,

Məni gözsüz buraxma,

Gözlərim yerə baxır,

Ovuclarım səmaya.

Bağlanmasın,

Dönməsin.

Gözlərim pəncərədir,

Daxmamın işıqları

Tükənməsin,

Sönməsin.

Məni var edən də sən,

Məni mən edən də sən,

Daxmamın özülünü

Sevgidən edən də sən. 

Məni sənsiz buraxma...

Yasəmən

Dumanlı gecədə günəş parlayar,

Yasəmən çiçəyi açar qış günü,

Təqvimlər bu günü ömürdən sayar,

Gərək ki bu gündən saysın ömrümü. 

Fani

Karvanlar, ordular
Keçən yolları
Tapdayıram, keçirəm.
Kimlərin ayaq izi
Ayağıma yapışır?

Yanağıma toxunan
Narın yağış damlası
Məndən uzaq bir zaman
Bəlkə on il, bəlkə də min il əvvəl
Kədərli bir atanın,
Ya tənha bir qadının,
Ya yetim bir uşağın
Gözündən yerə axmışdı.

O binanı tikən adam,
Bu ağacı əkən adam,
Qutusu yerdə sürünən
Siqareti çəkən adam
İndi hardadır görəsən?

Aldığım bu nəfəs
Bu ana qədər
Neçə ciyər dolaşıb?

Dünən gördüyüm adamlar
Bu gün də sağdılar mı?
Bu səhər yola düşənlər
Yolun sonuna çıxdılar mı?

Hər açan qönçə bir gün
Qurumuş gül olacaq.
İndi alışan ocaq
Nə vaxtsa kül olacaq.

Güzgüdən gözlərini
mənə zilləyən adam
Nə vaxt şəkil olacaq?